Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις Συσκευασίες και τα Απορρίμματα Συσκευασίας (PPWR) αποτελεί σημαντική μεταρρύθμιση της ΕΕ για την κυκλική οικονομία. Σε αντίθεση με την Οδηγία 94/62/ΕΚ, η οποία απαιτούσε ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο, εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη-μέλη, θεσπίζοντας ενιαίους κανόνες για τις επιχειρήσεις. Στόχοι του είναι η πρόληψη απορριμμάτων, η ενίσχυση επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης, η μείωση χρήσης πρωτογενών πόρων και η προώθηση βιώσιμων λύσεων με διασφάλιση της ασφάλειας τροφίμων και της δημόσιας υγείας.
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΓΥΡΩ ΒΟΥΓΙΟΥΚΑ
Επιστήμων Τεχνολόγος Τροφίμων BSc
ΣΥΝΤΑΞΗ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΡΟΥΜΠΕΛΟΣ
Μηχανολόγος Μηχανικός RMS ΕΞΥΠΠ
Για τις βιομηχανίες άρτου, γλυκών και αλεύρων, ο PPWR επιφέρει αλλαγές στον σχεδιασμό των συσκευασιών, απαιτώντας συνδυασμό βιωσιμότητας και διατήρησης της ποιότητας, ασφάλειας και διάρκειας ζωής των προϊόντων μέσω κατάλληλων ιδιοτήτων φραγμού. Βασική καινοτομία αποτελεί η αρχή Design for Recycling, που απαιτεί συσκευασίες σχεδιασμένες για αποτελεσματική συλλογή και ανακύκλωση. Η απαίτηση αυτή δημιουργεί προκλήσεις για τα πολυστρωματικά υλικά, τα οποία προσφέρουν υψηλή προστασία αλλά παρουσιάζουν δυσκολίες ανακύκλωσης λόγω της σύνθεσής τους. Ως λύση προωθούνται μονοϋλικά και νέες τεχνολογίες που συνδυάζουν λειτουργικότητα και ανακυκλωσιμότητα.
Η εφαρμογή της αρχής αυτής στα προϊόντα αρτοποιίας παρουσιάζει προκλήσεις, καθώς απαιτείται ισορροπία στη διαπερατότητα της συσκευασίας. Στο ψωμί, η υπερβολική στεγανότητα μπορεί να προκαλέσει υγρασία και ανάπτυξη μυκήτων, ενώ η αυξημένη διαπερατότητα οδηγεί σε απώλεια υγρασίας και ταχύτερο μπαγιάτεμα. Στα γλυκά, η είσοδος οξυγόνου επιταχύνει την οξείδωση των λιπών, ενώ στα άλευρα η ανεπαρκής προστασία από την υγρασία αυξάνει τον κίνδυνο συσσωμάτωσης, μυκήτων και προσβολών από έντομα.
Παράλληλα, ο PPWR εισάγει την αρχή της ελαχιστοποίησης της συσκευασίας, απαιτώντας περιορισμό του βάρους και του όγκου της στο απολύτως αναγκαίο επίπεδο. Η απαίτηση αυτή αφορά ιδιαίτερα τη βιομηχανία γλυκών, όπου χρησιμοποιούνται συχνά ογκώδεις εξωτερικές συσκευασίες με μεγάλο ποσοστό κενού χώρου για εμπορικούς λόγους. Η μείωση του υλικού περιορίζει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αλλά πρέπει να διασφαλίζεται η μηχανική αντοχή της συσκευασίας και η προστασία του προϊόντος κατά τη μεταφορά και αποθήκευση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις ουσίες των υλικών συσκευασίας. Ο κανονισμός προβλέπει αυστηρότερους περιορισμούς για ουσίες που ενδέχεται να παρουσιάζουν κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, όπως οι υπερ- και πολυφθοριωμένες ενώσεις (PFAS), οι οποίες χρησιμοποιούνταν σε ορισμένα χαρτιά και χαρτοκιβώτια για λιποαπωθητικές ιδιότητες. Λόγω της περιβαλλοντικής τους σταθερότητας και των πιθανών επιπτώσεων στην υγεία, υπόκεινται πλέον σε αυστηρούς περιορισμούς. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να εξασφαλίζουν πλήρη τεκμηρίωση από τους προμηθευτές σχετικά με τη χημική σύσταση και τη συμμόρφωση των υλικών.
Η εφαρμογή του PPWR συμπληρώνει τη νομοθεσία για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα, με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 1935/2004 και (ΕΕ) 10/2011 να διασφαλίζουν την ασφάλεια των υλικών και τα όρια μετανάστευσης. Κάθε νέα βιώσιμη συσκευασία απαιτεί έλεγχο καταλληλότητας για το συγκεκριμένο τρόφιμο. Παράλληλα, η χρήση νέων υλικών, όπως βιοπολυμερή, μονοϋλικά υψηλού φραγμού και νέες χάρτινες δομές, δημιουργεί τεχνολογικές προκλήσεις, καθώς απαιτούνται μελέτες διάρκειας ζωής, μικροβιολογικές και φυσικοχημικές δοκιμές, ώστε η βελτίωση της ανακυκλωσιμότητας να μην επηρεάζει την ποιότητα, την ασφάλεια και τη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
Διαβάστε περισσότερα στο bakery-pastry.gr
